Overkomt het jou soms ook dat je naar iemand kijkt en denkt: potvolkoffie, hoe doet die dat toch? Iemand die zonder verpinken zijn grenzen aangeeft, met een zelfvertrouwen door het leven wandelt waar je stiekem een beetje jaloers op bent, of schijnbaar moeiteloos beslissingen neemt waardoor jij al drie nachten wakker ligt. Voor je het goed en wel beseft, begin je je af te vragen waarom jij dat niet kan en of het misschien toch eens tijd wordt om daar wat aan te doen.

Want inderdaad, we willen allemaal wel ergens in groeien: we willen assertiever worden, minder piekeren, beter kunnen loslaten of eindelijk eens stoppen met onszelf voortdurend af te vragen wat anderen van ons denken. En alsof we zelf nog niet genoeg werkpunten kunnen bedenken, krijgen we via sociale media dagelijks een extra portie inspiratie voorgeschoteld over hoe we nog beter, nog bewuster en vooral nog succesvoller kunnen worden. Je zou bijna denken dat het goed mis zit met de versie van onszelf die vandaag rondloopt.

Maar terwijl we druk bezig zijn met het bedenken wat er allemaal anders en beter kan, vergeten we volgens mij één belangrijke vraag te stellen.

WAAROM willen we dit eigenlijk?

En neen, ik bedoel hier niet dat eerste antwoord dat spontaan in je opkomt, maar de echte reden waarom je vindt dat er iets moet veranderen. Want misschien zit daar wel een heel ander verhaal achter dan je op het eerste gezicht beseft.

Vaak willen we veranderen omdat er iets speelt in ons dagelijks leven. We merken dat een collega gemakkelijker zijn grenzen aangeeft, dat een vriendin met een vanzelfsprekend zelfvertrouwen door het leven lijkt te wandelen, dat een andere vriendin enorm vermagerd is en daardoor straalt of dat iemand professioneel stappen zet waarvan wij alleen maar kunnen dromen. Voor we het goed en wel beseffen, vergelijken we onszelf met die persoon en komen we tot de conclusie dat er bij ons toch nog wat werk aan de winkel is.

Of … we lopen telkens opnieuw tegen dezelfde zaken aan: we zeggen ja terwijl we neen bedoelen, blijven piekeren over wat anderen van ons denken, voelen ons al een tijdje niet meer helemaal op onze plaats of grijpen ’s avonds weer naar die lekkere koekjes.

Maar wat is nu de werkelijke reden waarom we per se willen veranderen?

Wat we zien, is vaak maar het topje van de ijsberg. Onder de waterlijn zit meestal nog een heel verhaal dat we niet zomaar op tafel leggen, soms zelfs niet bij onszelf.

Neem nu iemand die assertiever wil worden. Op het eerste gezicht lijkt dat een duidelijk doel, want die persoon wil gewoon wat vaker neen kunnen zeggen. Maar wat als daaronder eigenlijk een enorme angst schuilt om anderen teleur te stellen? Of de overtuiging dat je pas graag gezien wordt wanneer je voor iedereen klaarstaat? Dan kan je nog zoveel technieken leren om assertiever te communiceren, zolang je niet begrijpt waarom neen zeggen zo moeilijk is, blijf je dweilen met de kraan open en blijf je werken aan de oppervlakte.

Laat dat nu net de plaats zijn waar we vaak blijven hangen, omdat het daar een pak comfortabeler is dan onder die waterlijn te duiken.

Een kleine tip: vraag jezelf bij een ontwikkeldoel eens een paar keer na elkaar af waarom je dat doel belangrijk vindt. Niet om jezelf aan een politieverhoor te onderwerpen, maar om voorbij dat eerste, vanzelfsprekende antwoord te geraken. Je zou weleens verrast kunnen zijn door wat daaronder zit.

Groeien is niet hetzelfde als iemand anders worden

Ik ben ervan overtuigd dat persoonlijke ontwikkeling pas echt betekenis krijgt wanneer je begrijpt wat je drijft. Niet omdat je op voorhand elk detail van jezelf moet hebben uitgezocht, want dan zijn we tegen ons pensioen misschien nog altijd bezig met de voorbereiding, maar omdat het belangrijk is om te weten vanuit welke behoefte je vertrekt.

Wil je zelfzekerder worden omdat iemand anders alles onder controle lijkt te hebben, of omdat je verlangt naar meer vertrouwen in je eigen kunnen? Wil je een andere job omdat iedereen rondom jou carrière maakt, of omdat je voelt dat de plek waar je vandaag staat niet meer aansluit bij wie je geworden bent? Wil je vermageren omdat je gezonder wil leven en je energieker voelen? Of omdat je denkt dat je partner je dan liever zal zien?

Dat verschil lijkt misschien subtiel, maar het is behoorlijk groot.

Want wanneer je probeert te veranderen vanuit de overtuiging dat je niet goed genoeg bent, bestaat het risico dat geen enkele verandering ooit voldoende zal zijn. Er zal altijd wel iemand zijn die verder staat, meer bereikt heeft of het allemaal net iets eleganter lijkt aan te pakken. Geloof me, ook die mensen hebben hun eigen twijfels en dagen waarop ze het liefst onder een dekentje zouden kruipen.

Misschien gaat groeien dus niet altijd over iemand anders worden, maar net over dichter komen bij wie je eigenlijk al bent. Soms betekent dat ook afscheid nemen van oude overtuigingen, gewoontes of rollen die veilig waren, maar die vandaag vooral in de weg zitten. Dat loslaten is niet altijd gemakkelijk, want zelfs wat ons tegenhoudt, kan verdacht vertrouwd aanvoelen.

Geen expresslevering van de nieuwe jij

Wanneer je een duidelijker idee hebt waarom je wil groeien, komt natuurlijk de volgende vraag: hoe begin je daaraan?

We hebben vaak een doel voor ogen en zouden daar liefst zo snel mogelijk geraken, met een duidelijk stappenplan en de garantie dat we onderweg niet te veel ongemak zullen ervaren. Een soort kant-en-klaar pakketje persoonlijke ontwikkeling, vandaag besteld en morgen de beste versie van jezelf aan de deur geleverd.

Jammer maar helaas: zo werkt het dus niet.

Persoonlijke ontwikkeling is geen bestemming die je na een paar oefeningen bereikt, maar een proces dat zich elke dag opnieuw afspeelt in de keuzes die je maakt, de gesprekken die je voert en de manier waarop je reageert wanneer iets niet loopt zoals je gehoopt had. Het is een blijvende situatie.

Daarom geloof ik enorm in kleine, haalbare stappen. Wil je beter je grenzen aangeven? Begin dan eens met niet onmiddellijk ja te zeggen wanneer iemand je iets vraagt. Wil je minder afhankelijk zijn van de mening van anderen? Probeer dan eens een kleine beslissing te nemen zonder die eerst langs vijf verschillende mensen te laten passeren.

Mijn tip: kies één kleine actie die je deze week kan uitproberen, in plaats van meteen je hele leven te willen veranderen. Kijk nadien wat werkte, wat niet en wat je eventueel anders zou aanpakken. Vergeet vooral niet om dat kleine succes ook te vieren, zelfs wanneer niemand anders het heeft opgemerkt.

Want niet elke overwinning heeft publiek nodig om waardevol te zijn. Durf jezelf een schouderklopje geven

Die kronkelweg hoort er nu eenmaal bij

Nu zou het fantastisch zijn als we na die eerste successen gewoon rustig verder konden wandelen richting ons doel, met de wind in de rug en een heerlijk zonnetje op ons gezicht. Maar het leven zou het leven niet zijn als er af en toe geen stevige put in de weg zat.

Er zullen momenten komen waarop je terugvalt in oude gewoontes, aan jezelf twijfelt of denkt dat je eigenlijk helemaal niet zoveel vooruitgang hebt geboekt. En weet je wat? Dat hoort erbij.

Een kind kan ook niet bij de eerste poging stappen: het staat op, het valt, wordt rechtgezet of klautert zelf recht en waggelt verder om vervolgens weer te vallen. Niemand verwacht dat een kind onmiddellijk kan stappen, maar zodra we volwassen zijn, leggen we die lat voor onszelf plots een heel stuk hoger.

Waarom eigenlijk?

Misschien moeten we wat minder streng zijn voor die momenten waarop het niet lukt en wat nieuwsgieriger worden naar wat ze ons proberen te vertellen.

Probeer bij een tegenslag eens drie vragen te stellen: wat gebeurde er precies, wat heb ik hieruit geleerd en wat kan ik een volgende keer anders doen? Niet om jezelf nog eens uitgebreid op je kop te geven, maar om vooruit te komen.

Vergeet onderweg ook niet stil te staan bij wie je nodig hebt. Soms helpt iemand je door een luisterend oor te bieden, soms door je een spiegel voor te houden en soms door net die ene vraag te stellen die je liever uit de weg gaat. Durf ook kritisch te kijken of de mensen bij wie je steun zoekt, je werkelijk helpen groeien. Wat je vandaag nodig hebt, kan morgen immers helemaal anders zijn. Zij kunnen andere beweegredenen hebben.

Het mooie aan zo'n kronkelweg is dat je nooit precies weet welke mensen, ervaringen of inzichten je onderweg tegenkomt. Soms brengt net die onverwachte omweg je op een plek waarvan je niet eens wist dat je er wilde zijn.

En vergeet vooral niet achterom te kijken

Er is nog iets waar we volgens mij allemaal wel eens in trappen: zo gefocust zijn op het punt waar we naartoe willen, dat we nauwelijks nog zien hoe ver we ondertussen gekomen zijn.

We stellen ons een doel, werken ernaartoe en zodra we een stap dichterbij komen, verschuiven we de lat alweer. Wat gisteren nog een overwinning leek, beschouwen we vandaag als vanzelfsprekend. Zo blijven we maar verder zoeken naar die spreekwoordelijke pot goud aan het einde van de regenboog, zonder te genieten van wat we onderweg tegenkomen.

Begrijp me niet verkeerd, doelen stellen is goed, maar wanneer we ons geluk voortdurend koppelen aan iets wat we nog niet bereikt hebben, maken we het onszelf wel bijzonder lastig.

Dus nog een tip: neem op het einde van de week eens vijf minuten om terug te kijken. Wat ging er goed? Waar ben je trots op? Wat lukte vandaag dat een tijdje geleden nog moeilijk was? Schrijf het desnoods op, want we zijn heel goed in onthouden wat niet lukte en opvallend slecht in erkennen wat al wel gelukt is.

Misschien voer je vandaag gesprekken die je een jaar geleden uit de weg zou zijn gegaan, durf je vaker voor jezelf kiezen of heb je geleerd dat je niet overal verantwoordelijk voor hoeft te zijn. Misschien sta je nog lang niet waar je graag zou willen staan, maar ben je ook absoluut niet meer de persoon die ooit aan die weg begon.

En dat mag gezien worden. Zeker door jezelf.

Dus … waarom ook alweer?

Als ik je in deze blog één ding zou willen meegeven, dan is het dat persoonlijke ontwikkeling niet draait om voortdurend werken naar een betere versie van jezelf, alsof de persoon die je vandaag bent eigenlijk nog niet helemaal in orde is.

Het gaat over ontdekken wat voor jou belangrijk is, begrijpen waarom bepaalde dingen je raken, durven loslaten wat niet meer bij je past en stap voor stap keuzes maken die beter aansluiten bij wie je wil zijn.

Je hoeft niet je hele route uitgestippeld te hebben voordat je vertrekt, maar het helpt wel enorm wanneer je begrijpt waarom je die eerste stap wil zetten. Onderweg mag je gerust stoppen, rondkijken, je plannen bijstellen en genieten van wat er vandaag al is.

Want misschien ligt de échte winst van persoonlijke ontwikkeling niet in het bereiken van dat ene grote einddoel, maar in alles wat je onderweg over jezelf ontdekt.

Wie weet kom je op een bepaald moment tot de conclusie dat je helemaal niet iemand anders moest worden, maar vooral wat meer jezelf mocht zijn.

Dus voor je jezelf opnieuw een ontwikkeldoel oplegt, stel jezelf eens die ene, eenvoudige maar soms behoorlijk confronterende vraag: waarom wil ik dit eigenlijk echt?

Geef jezelf vooral de tijd om naar het antwoord te luisteren. Want daar begint het pas.