Als kind speelde ik graag schooltje. Ik was uiteraard de juf want laten we eerlijk zijn: schooltje spelen om vrijwillig leerling te zijn, daar zag ik het nut niet van in. Ik vond het heerlijk om dingen uit te leggen, schriftjes te verbeteren en waarschijnlijk ook om te bepalen wat de rest moest doen. Achteraf bekeken sloot dat laatste misschien wel meer bij mijn natuurlijke talent aan dan het lesgeven zelf. 😉
Jaren later had ik een leuke job met geweldige voordelen. Zo eentje waarvan andere mensen waarschijnlijk zouden zeggen: “Nele, blijf toch gewoon werken waar je nu zit, het is er goed én echt iets voor jou.” Maar ergens begon het te kriebelen. Ik wilde iets anders, iets met meer betekenis misschien en plots leek het onderwijs me een geweldig idee. Ik legde de link met dat meisje dat vroeger zo graag schooltje speelde en dacht waarschijnlijk dat het universum mij al die jaren subtiele hints had gegeven.
Spoiler alert: dat was niet het geval.
Ik verliet mijn job en ging het onderwijs in. Vrij snel bleek dat graag schooltje spelen als kind en in het onderwijs werken als volwassene twee totaal verschillende dingen zijn. Een beetje zoals graag restaurantje spelen en vervolgens besluiten dat je dan maar een horecazaak gaat beginnen. Het ene bevat nét iets minder administratie, vergaderingen en gedoe dan het andere.
Mijn overstap naar het onderwijs was dan ook, hoe zal ik het zeggen, geen geweldig succes.
Nadien is het gemakkelijk om naar zo'n beslissing te kijken en te denken: hoe heb ik dat in godsnaam kunnen doen? Waarom heb ik een leuke job met goede voorwaarden opgegeven voor iets waarvan uiteindelijk bleek dat het helemaal niet bij mij paste? Ik had toch beter moeten weten?
Maar nee, eigenlijk niet. Ik kon het namelijk niet weten.
Achteraf zijn we allemaal helderziend
Dat vind ik zo fascinerend aan spijt. Zodra we weten hoe iets is afgelopen, kijken we terug naar de persoon die de beslissing nam alsof die toen over exact dezelfde informatie beschikte als wij vandaag. Plots zien we alle signalen, weten we wat we anders hadden moeten doen en vinden we het soms zelfs onbegrijpelijk dat we ooit zoiets beslist hebben.
Het enige verschil: de persoon die toen besliste, kende de afloop nog niet.
Toen ik mijn job verliet, dacht ik niet: “Kom, ik ga eens een geweldig verkeerde beslissing nemen. Dat lijkt me leuk voor mijn persoonlijke ontwikkeling.” Ik dacht dat ik iets koos wat beter bij mij zou passen.
Had ik het onderwijs niet geprobeerd, dan had ik me misschien jarenlang afgevraagd of ik daar niet veel gelukkiger was geweest. In mijn hoofd zou ik natuurlijk de fantastische juf geweest zijn die elke leerling inspireerde en 's avonds voldaan naar huis reed. In fantasieën komt er zelden administratie voor.
Door de sprong wél te wagen, wist ik het tenminste en leerde ik er verrassend veel uit.
Een verkeerde beslissing is niet hetzelfde als een stomme beslissing
Ik luisterde onlangs naar een podcast van Mel Robbins over spijt. Ze vertelde over een keuze waarvan ze jarenlang spijt had en vooral over hoe moeilijk ze het vond om zichzelf die keuze te vergeven.
Dat bleef bij mij hangen, omdat we verkeerde beslissingen vaak bekijken als iets wat we hadden moeten voorkomen. Alsof een goed leven bestaat uit alleen maar juiste keuzes en je onderweg vooral geen rare afslagen mag nemen.
Terwijl ik uit sommige van mijn verkeerde afslagen ontzettend veel geleerd heb.
Het onderwijs heeft me bijvoorbeeld duidelijk gemaakt wat ik niet wilde, maar ook waarvan ik wel energie kreeg. Ik leerde mezelf beter kennen en ontwikkelde vaardigheden die later op totaal onverwachte momenten opnieuw van pas kwamen. Dingen uitleggen, mensen meenemen in een verhaal, voor een groep staan, aanvoelen wanneer iemand afhaakt ... Blijkbaar was dat schooltje spelen toch niet helemaal voor niets geweest. Alleen had ik daarvoor niet noodzakelijk mijn hele carrière in een klaslokaal moeten doorbrengen. 😉
Dat betekent natuurlijk niet dat we voortaan vrolijk alle waarschuwingstekens moeten negeren omdat er vast wel ergens een levensles verstopt zit. Maar soms kan je gewoon niet op voorhand weten wat iets met je zal doen.
En wat doe je dan als je beseft dat je verkeerd gekozen hebt?
Het is allemaal goed en wel om nadien te zeggen dat je er veel uit geleerd hebt. Op het moment dat je midden in zo'n verkeerde beslissing zit, heb je daar ongeveer evenveel aan als aan iemand die jou zegt dat je “gewoon wat minder stress moet hebben”.
Wat kan jou dan wel helpen?
1. Beoordeel je vroegere zelf niet met de kennis die je vandaag hebt.
Natuurlijk zou je vandaag bepaalde beslissingen anders nemen. Je bent ouder, hebt meer ervaring én je weet ondertussen hoe het verhaal afloopt. Dat is een beetje valsspelen. Kijk liever naar wat je wist op het moment dat je de beslissing nam. Met de informatie die ik toen had, leek het onderwijs helemaal geen idioot idee.
2. Maak het onderscheid tussen “dit was fout” en “ik ben fout”.
Een verkeerde beslissing nemen betekent niet dat je slecht bent in beslissingen nemen. Je hebt iets geprobeerd en het pakte anders uit dan verwacht. Vervelend? Absoluut. Een definitief oordeel over jouw capaciteiten als mens? Dat lijkt me wat overdreven.
3. Vraag jezelf af wat je nu wel weet dat je voordien niet wist.
Van mijn overstap naar het onderwijs leerde ik wat ik nodig heb om energie uit mijn werk te halen, welke omgeving bij mij past en welke absoluut niet. Zou ik opnieuw dezelfde keuze maken? Nee. Heb ik er niets aan gehad? Ook nee. Die twee kunnen perfect naast elkaar bestaan.
4. Blijf niet zitten omdat je er nu toch al zit.
We hebben soms al zoveel tijd, geld of energie in iets gestoken dat stoppen voelt alsof alles voor niets is geweest. En dus gooien we er nog wat tijd, geld en energie tegenaan. Wat je gisteren in iets investeerde, is geen goede reden om morgen opnieuw dezelfde keuze te maken.
5. Beslis wat je volgende stap wordt met wat je nu weet.
Je kunt eindeloos teruggaan naar het moment waarop je de verkeerde beslissing nam en een alternatieve versie van je leven verzinnen waarin je uiteraard alles perfect deed. Maar die versie bestaat niet. De enige beslissing waar je vandaag nog invloed op hebt, is de volgende.
Zou ik vandaag opnieuw voor het onderwijs kiezen?
Nee.
Maar ik zou ook niet teruggaan naar de Nele van toen om haar bij haar schouders te pakken en te roepen dat ze op haar stoel moest blijven zitten.
Want die verkeerde afslag heeft mee bepaald waar ik later terechtgekomen ben. Misschien is dat uiteindelijk een veel nuttigere manier om naar spijt te kijken: niet blijven analyseren waarom je toen toch zo stom kon zijn, maar kijken naar wat je vandaag weet dat je toen nog niet wist.
Niet elke verkeerde beslissing kan je terugdraaien. Soms moet je iets stopzetten, iets herstellen of toegeven dat iets waar je veel tijd, geld of energie in hebt gestoken, gewoon niet geworden is wat je ervan verwachtte. En soms kan je alleen maar accepteren dat je het vandaag anders zou aanpakken.
Mijn carrière in het onderwijs was geen succesverhaal. Toch zou ik die niet uit mijn verhaal willen knippen. Ik waagde de sprong omdat een jongere versie van mezelf dacht dat het een goed idee was en ik ging eruit als iemand die zichzelf alweer een stuk beter heeft leren kennen.
Voor een geweldig verkeerde beslissing heeft ze me uiteindelijk toch behoorlijk veel opgebracht.