Deze week trapte iemand op mijn tenen.

Niet letterlijk gelukkig, anders kon ik met dit warme weer geen open schoentjes dragen en dat zou zonde zijn, niet? 😉 Maar figuurlijk voelde ik me wel geraakt. Ik voelde me op mijn tenen getrapt, een beetje beledigd zelfs. Niet genoeg om er een groot drama van te maken, maar wel genoeg om te merken dat er iets bleef hangen.

Vijftien jaar geleden zou ik daar waarschijnlijk niets over gezegd hebben. Ik zou vriendelijk gebleven zijn, gedaan hebben alsof er niets aan de hand was en mezelf verteld hebben dat het niet belangrijk genoeg was om er een gesprek over te voeren. Ondertussen zou ik wel met dat slechte gevoel rondgelopen hebben: uren, dagen en zelfs weken zou ik mijn frustraties tegenover die persoon innerlijk afgereageerd hebben, hele denkbeeldige conversaties gevoerd hebben en binnenin zoveel kwaadheid gevoeld hebben.

Misschien herken je dat wel, dat je iets probeert los te laten, maar dat het toch telkens opnieuw door je hoofd gaat. Tijdens het wandelen, wanneer je in de auto zit of wanneer je 's avonds eindelijk in bed ligt en je hoofd beslist dat dit hét ideale moment is om dat gesprek nog eens volledig af te spelen.

Deze keer pakte ik het anders aan: ik sprak uit wat het met mij deed. Niet vanuit boosheid. Niet om de ander een schuldgevoel te geven. Niet om gelijk te krijgen. Gewoon door eerlijk te benoemen wat er in mij leefde. Weet je wat het gekke is? Dat gesprek met die persoon kostte mij uiteindelijk veel minder energie dan alle gesprekken die ik vroeger jarenlang alleen in mijn hoofd voerde.

Dat bracht me terug bij iets wat ik een hele tijd geleden leerde. Er wordt namelijk vaak gezegd dat een emotie van nature ongeveer negentig seconden duurt. Toen ik dat voor het eerst hoorde, dacht ik eerlijk gezegd dat iemand zich vergist moest hebben: sommige gevoelens kunnen mij gerust dagen bezighouden, soms zelfs langer. Maar hoe meer ik daarover leerde, hoe meer ik begon te begrijpen wat daarmee bedoeld wordt.

Die eerste emotionele reactie duurt inderdaad niet zo lang. Je lichaam reageert op iets. Je voelt boosheid, verdriet, teleurstelling, angst of frustratie. Dat is de emotie. Wat daarna volgt, is vaak iets helemaal anders. Wij beginnen na te denken. We analyseren de situatie. We proberen te begrijpen waarom iemand iets zei. We vullen in wat de ander bedoeld zou kunnen hebben. We vragen ons af of we overdreven hebben. We bedenken wat we hadden kunnen antwoorden. We voeren gesprekken in ons hoofd die nooit plaatsvinden. Voor je het weet, ben je niet meer bezig met de emotie zelf maar met het verhaal dat je rond die emotie hebt gebouwd.

Dat vond ik ergens een bevrijdende gedachte. Niet omdat het betekent dat gevoelens onbelangrijk zijn. Integendeel, omdat het me deed beseffen dat gevoelens meestal niet het probleem zijn: het gevecht tegen die gevoelens kost vaak veel meer energie dan het gevoel zelf.

Als ik terugkijk naar de persoon die ik vroeger was, zie ik iemand die ontzettend hard haar best deed om gevoelens weg te duwen. Niet bewust. Ik dacht gewoon dat dat de volwassen manier was om ermee om te gaan. Niet overdrijven. Geen drama maken. Gewoon doorgaan. Velen onder ons zijn opgegroeid met boodschappen zoals: "Laat het los", "Zo erg is het toch niet", "Maak er geen probleem van", "Niet zo gevoelig zijn" of “Je gaat daarover toch niet boos zijn?!” en “Ga je hiervoor huilen?”. Met de beste bedoelingen uiteraard, maar daardoor leren we vaak dat we gevoelens beter kunnen wegstoppen dan onderzoeken.

Toch heeft ons lichaam daar meestal een andere mening over. En geloof me … een lichaam blijft onthouden, daar heb ik hier al over geschreven.

Ik zie het regelmatig bij klanten in mijn praktijk. Mensen die jarenlang geleerd hebben om sterk te zijn, rekening te houden met anderen en vooral niet “lastig te zijn”. Mensen die ondertussen perfect functioneren, maar die ergens onderweg het contact met hun eigen gevoelens zijn kwijtgeraakt. Tot de frustratie zich begint op te stapelen. Tot ze voortdurend moe zijn. Tot ze merken dat ze sneller geïrriteerd raken dan vroeger. Of tot ze op een dag ontploffen over iets wat nadien bekeken eigenlijk niet zo'n groot probleem was.

Dan denken we vaak dat die ene situatie de oorzaak was. Maar meestal is die situatie gewoon de druppel. Niet omdat die op zichzelf zo zwaar weegt, maar omdat er al veel langer allerlei zaken in die emmer terechtkomen.

Daarom ben ik zo'n grote fan van verbindende of geweldloze communicatie. Niet omdat elk gevoel onmiddellijk uitgesproken moet worden. Niet omdat elk ongemak een groot gesprek verdient. Maar wel omdat ik gemerkt heb hoeveel energie het kost om voortdurend dingen in te slikken die eigenlijk gezien of gehoord willen worden.

Deze week gebruikte ik opnieuw de principes van Geweldloze Communicatie. Ik heb niet voor niets de Geweldloze Generator gemaakt. 😉 In plaats van verwijten te sturen, benoemde ik wat er gebeurd was, wat dat met mij deed en wat voor mij belangrijk was. Niet meer. Maar ook niet minder.

Toen ik daar afgelopen vrijdag met een vriendin over sprak en haar het bericht liet lezen, zei ze iets wat me raakte: "Ik vind het correct en gedurfd. Ik zou het waarschijnlijk zo gelaten hebben, maar wel heel lang met dat gevoel rondgelopen hebben."

Volgens mij zit daar exact de reden waarom ik deze blog schrijf.

Omdat ik denk dat er ontzettend veel mensen rondlopen met gevoelens die nooit uitgesproken worden. Niet omdat ze zwak zijn. Niet omdat ze te gevoelig zijn. Maar omdat ze bang zijn dat het uitspreken van hun gevoelens voor problemen zal zorgen. Terwijl ik steeds vaker merk dat het omgekeerde waar is. Het zijn vaak de niet-uitgesproken gevoelens die voor problemen zorgen. Het zijn de veronderstellingen die we maken. De verhalen die we zelf beginnen invullen. De frustraties die zich ophopen. De gesprekken die alleen in ons hoofd plaatsvinden terwijl de andere persoon niet eens weet dat er iets speelt. En goh … wat vraagt dat energie van ons! Energie die we kunnen sparen voor leukere zaken.

Dat betekent natuurlijk niet dat je verantwoordelijk bent voor de manier waarop iemand anders reageert wanneer jij je gevoelens deelt. Dat is trouwens een van de belangrijkste lessen die ik de afgelopen jaren geleerd heb. Ik ben verantwoordelijk voor hoe ik mijn boodschap breng. Ik ben verantwoordelijk voor de intentie waarmee ik communiceer. Ik ben verantwoordelijk voor de woorden die ik kies. Maar ik ben niet verantwoordelijk voor de reactie van de ander.

Dat inzicht heeft mij heel veel rust gegeven. Want vroeger wachtte ik vaak tot ik zeker wist dat iemand mijn boodschap goed zou ontvangen. Ondertussen weet ik dat dat nooit kan gegarandeerd worden. Wat wel een garantie is, is de keuze om eerlijk, respectvol en verbindend te communiceren. Meer kunnen we eigenlijk niet doen.

Misschien is dat ook meteen de boodschap die ik je vandaag wil meegeven: dat je wel wat nieuwsgieriger mag worden naar de gevoelens die blijven hangen. Naar de situaties die telkens opnieuw door je hoofd blijven spelen. Naar die emoties waarvan je jezelf blijft vertellen dat je ze hebt losgelaten, terwijl ze blijkbaar nog altijd heel veel van je aandacht en energie vragen.

Want misschien proberen ze je iets te vertellen.

Misschien wijst dat gevoel je op een grens die geraakt werd. Misschien op een behoefte die niet vervuld werd. Misschien op iets wat voor jou belangrijker is dan je tot nu toe wilde toegeven.

En misschien is het dan niet de bedoeling om dat gevoel weg te duwen, maar wel om er even naar te luisteren.

Nu ben ik benieuwd naar jou.

Ben jij iemand die gemakkelijk gevoelens uitspreekt? Of houd je ze liever voor jezelf? En heb je ooit gemerkt hoeveel energie het kost om met iets te blijven rondlopen dat eigenlijk gewoon eens uitgesproken wilde worden?

Laat het gerust weten in de reacties. Ik lees ze met veel liefde.