Als ik dit als kind had geweten …

Onlangs zat er een klant tegenover mij die de afgelopen maanden een enorme groei had doorgemaakt. Tijdens onze coachings hadden we gewerkt aan haar zelfvertrouwen, haar grenzen en vooral aan haar gewoonte om voortdurend rekening te houden met wat anderen van haar zouden denken.

Ze had heel wat inzichten gekregen, was ermee aan de slag gegaan en merkte ondertussen zelf hoeveel er veranderd was. Dingen waarover ze vroeger eindeloos piekerde, kon ze nu veel makkelijker loslaten. Ze begon eindelijk te beseffen dat ze niet voortdurend moest bewijzen dat ze goed genoeg was.

Toen zei ze iets wat me aan het denken zette. "Nele, als ik dit allemaal als kind had geweten …"

Ik begreep onmiddellijk wat ze bedoelde. Want hoeveel zaken leren we eigenlijk pas wanneer we al veel ouder zijn? Dingen die ons zoveel onzekerheid, verdriet en gepieker hadden kunnen besparen als iemand ze ons gewoon eens vroeger had uitgelegd.

We leren op school moeilijke vraagstukken oplossen (daar was ik helemaal geen heldin in) en bijvoorbeeld de stelling van Pythagoras (die ben ik al vergeten). Ongetwijfeld bijzonder nuttige kennis, al moet ik toegeven dat ik de stelling van Pythagoras niet bepaald dagelijks gebruik. 😉 Maar hoe je leert vertrouwen op jezelf, hoe je omgaat met afwijzing of hoe je voorkomt dat je je hele leven lang probeert te voldoen aan de verwachtingen van anderen, daar krijgen we meestal geen les over. Het zou nochtans veel nuttiger geweest zijn dan sommige andere lessen die we hebben gekregen.

Ik gaf mijn klant daarom een bijzondere opdracht: schrijf eens een brief aan je jongere zelf. Vertel dat kleine meisje alles wat je ondertussen geleerd hebt en wat je haar zo graag vroeger had willen meegeven.

Uiteraard begon ik me af te vragen wat ik zelf tegen de kleine Nele zou vertellen. Ik vermoed dat ze behoorlijk lang zou moeten blijven zitten, want ik heb ondertussen heel wat geleerd en ik sta nu eenmaal niet bekend om mijn bijzonder korte uitleg. 😉

Dit zijn alvast de belangrijkste lessen die ik haar zou willen meegeven.

1. Vertrouw wat vaker op je eigen gevoel.

We voelen vaak heel goed aan wanneer iets niet bij ons past, maar vervolgens doen we ontzettend ons best om dat gevoel te negeren. We blijven in een job waarin we ongelukkig zijn, spreken af met mensen die ons vooral energie kosten of zeggen ja terwijl we er helemaal geen zin in hebben.

En waarom? Omdat we niemand willen teleurstellen, niet moeilijk willen doen of bang zijn voor wat anderen zullen denken.

Ik zie tijdens mijn coachings regelmatig mensen die perfect kunnen uitleggen waarom ze iets niet willen, maar vervolgens een halfuur nodig hebben om zichzelf ervan te overtuigen dat ze het toch moeten doen.

Mijn tip: Stel jezelf bij een moeilijke beslissing eens de vraag: "Wat zou ik doen als ik niet bang was voor de reactie van anderen?" En als je niet weet wat je wil, begin dan eens met wat je absoluut niet meer wil. Soms vertelt dat jou al ontzettend veel.

2. Je bent niet verantwoordelijk voor het geluk van iedereen.

Dit had ik vroeger écht moeten weten. Ik was jarenlang iemand die het iedereen naar de zin wou maken. Ik wou niemand teleurstellen, niemand kwetsen en vooral voorkomen dat iemand boos op me zou worden. Dus paste ik me aan, zei ik ja wanneer ik neen bedoelde en vergat ik ondertussen behoorlijk vaak mezelf.

Het resultaat?  Drie burn-outs! Niet bepaald het soort diploma dat je graag aan je muur hangt. 😉

Wat ik ondertussen geleerd heb, is dat je perfect een goed mens kan zijn zonder voortdurend voor een ander te moeten springen. Natuurlijk mag je rekening houden met anderen, maar hun teleurstelling betekent niet automatisch dat jij iets verkeerd gedaan hebt.

Mijn tip: Vraag jezelf af waarom je ja zegt. Wil je iets echt doen of wil je vooral vermijden dat iemand teleurgesteld raakt? Dat verschil herkennen is vaak de eerste stap om gezonde grenzen te leren stellen.

3. Verwacht niet van een ander wat die niet kan geven.

We willen allemaal graag gezien, gewaardeerd en begrepen worden. Zeker als kind hebben we nood aan bevestiging van de mensen die belangrijk voor ons zijn. Maar niet iedereen heeft geleerd om liefde, waardering of erkenning te tonen op de manier waarop wij die nodig hebben.

Soms blijven we als volwassenen jarenlang proberen om alsnog die bevestiging te krijgen. We doen extra ons best, passen ons aan en hopen dat die andere persoon op een dag eindelijk zal zeggen wat we al die tijd zo graag willen horen.

Stel je voor dat jij een emmer van tien liter hebt die je graag gevuld wil zien met liefde en aandacht, maar dat de persoon bij wie je aanklopt zelf maar een bekertje van één liter heeft, dan kan die jou nooit geven wat jij nodig hebt. Je kan blijven hopen en vragen, maar dat bekertje wordt nooit een emmer.

Mijn tip: Probeer te zien wat iemand wel kan geven, zonder te ontkennen wat jij mist. Besef: het is niet omdat iemand jou niet naar waarde schat, dat je niets waard bent. Integendeel!

4. Stop met wachten tot het verleden verandert.

Hoeveel energie besteden we soms aan zaken die jaren geleden gebeurd zijn? We blijven oude gesprekken herhalen in ons hoofd, bedenken wat we hadden moeten antwoorden en hopen dat iemand alsnog zijn excuses zal aanbieden of eindelijk zal begrijpen hoeveel pijn die ons gedaan heeft.

Maar wat als die dag nooit komt? Wil je dan de rest van je leven blijven wachten?

Aanvaarden betekent niet dat je goedkeurt wat er gebeurd is. Het betekent dat je erkent dat het verleden niet meer veranderd kan worden en dat je geluk niet afhangt van iemand die maar niet kan veranderen of geen sorry kan zeggen.

Mijn tip: Vraag jezelf af waar je vandaag nog energie aan verspilt terwijl je er niets meer aan kan veranderen. Je hoeft niet alles te vergeven of te vergeten, maar je mag wel beslissen dat je verleden niet langer je volledige toekomst bepaalt.

5. Je mag van gedachten veranderen.

We blijven soms jarenlang vasthouden aan beslissingen die we ooit genomen hebben. We blijven in een job omdat we er al zoveel jaren werken, zetten iets verder omdat we het beloofd hebben of durven niet toegeven dat we eigenlijk iets anders willen.

Ik heb zelf ooit een leuke job opgegeven om in het onderwijs te gaan werken, omdat ik dacht dat dat beter bij mij zou passen. Nadien bleek dat niet bepaald de beste carrièrekeuze uit mijn leven te zijn. Gelukkig heb ik niet jarenlang volgehouden dat ik daar thuishoorde, gewoon omdat ik die beslissing nu eenmaal genomen had.

Wat vroeger een goede keuze leek, hoeft vandaag niet meer de juiste te zijn. We veranderen, leren bij en ontdekken soms dat iets helemaal anders is dan we verwacht hadden.

Mijn tip: Vraag jezelf af of je nog achter je beslissing staat of dat je vooral vasthoudt uit angst voor wat anderen zullen denken. Je mag immers van gedachten veranderen hè!

6. Bepaal zelf wat een gelukkig leven voor jou betekent.

We leven in een wereld waarin alles precies groter, mooier en indrukwekkender moet: een succesvolle carrière, een prachtig huis, geweldige vakanties en liefst ook nog een perfect gezin. Als je sommige sociale media mag geloven, heeft iedereen dat allemaal moeiteloos voor elkaar.

Ondertussen vragen we ons af waarom ons eigen leven er niet zo uitziet.

Maar wie heeft eigenlijk beslist hoe een geslaagd leven eruit moet zien? Misschien wil jij helemaal geen indrukwekkende carrière, maar vooral meer tijd met je gezin doorbrengen. Misschien droom je van een eigen zaak, terwijl iedereen rondom jou vindt dat je beter voor zekerheid kiest.

Mijn tip: Stel jezelf regelmatig de vraag: "Wat wil ík eigenlijk?" Niet je partner, je ouders of de mensen op sociale media, maar jij. En vooral: hoe wil jij je voelen?

7. Vergeet niet te zien wat er wel goed gaat.

Ons brein is bijzonder goed in het opmerken van problemen. Je kunt op één dag tien complimenten krijgen, maar als iemand een vervelende opmerking maakt, is de kans groot dat je daar 's avonds nog over ligt na te denken.

We zijn ook ontzettend goed in het bedenken van wat we allemaal nog niet bereikt hebben. En zodra we iets hebben, verschuift onze aandacht alweer naar het volgende.

Daarom vind ik het belangrijk om bewust stil te staan bij wat er wel goed gaat. Niet omdat je daarmee plots al je problemen oplost, maar omdat je anders voortdurend bezig bent met wat er ontbreekt.

Mijn tip: Schrijf elke avond drie dingen op waarvoor je dankbaar bent. Dat hoeven geen spectaculaire gebeurtenissen te zijn. Een fijn gesprek, een wandeling in de zon of een rustig moment waarop niemand iets van je nodig had, zijn al meer dan voldoende.

8. Maak af en toe tijd om naar jezelf te luisteren.

We vullen ons hoofd tegenwoordig voortdurend met informatie. We kijken naar onze telefoon, luisteren naar podcasts, scrollen door sociale media en vragen bij moeilijke beslissingen raad aan zowat iedereen die wil luisteren. Voor je het weet, heb je zoveel verschillende meningen gehoord dat je helemaal niet meer weet wat je zelf denkt. Ik vind het fantastisch dat we zoveel van anderen kunnen leren, maar soms vergeten we dat niet elk antwoord van buitenaf moet komen.

Mijn tip: Maak regelmatig bewust tijd om even niets te doen en stel jezelf vragen. Wat voel ik eigenlijk? Wat heb ik op dit moment nodig? Waarom raakt deze situatie mij zo hard? Je hoeft niet onmiddellijk een antwoord te vinden, maar je geeft jezelf tenminste de kans om je eigen gedachten te horen.

En nu is het aan jou …

Toen mijn klant vertelde dat ze wou dat ze al die inzichten vroeger had gehad, begreep ik haar gevoel. Wanneer je eindelijk leert om grenzen te stellen, besef je soms hoeveel je vroeger hebt doorstaan. Wanneer je meer zelfvertrouwen krijgt, zie je hoeveel kansen je hebt laten liggen omdat je dacht dat je niet goed genoeg was.

Maar er zit ook een gevaar in dat besef. Voor je het weet, begin je jezelf opnieuw verwijten te maken, deze keer omdat je vroeger niet wist wat je vandaag weet. Terwijl dat eigenlijk behoorlijk oneerlijk is. Het kind dat je vroeger was, beschikte nu eenmaal niet over de kennis en ervaring die je ondertussen hebt opgedaan.

Daarom vind ik die brief aan je jongere zelf zo'n waardevolle oefening. Niet omdat je daarmee het verleden kan veranderen, maar omdat je even met andere ogen naar jezelf leert kijken.

Stel je maar eens voor dat er een meisje van tien tegenover je zit dat voortdurend bang is om fouten te maken, denkt dat ze iedereen tevreden moet houden en zich afvraagt of ze wel goed genoeg is. Wat zou je haar zeggen?

Ik vermoed dat je haar niet zou vertellen dat ze wat harder haar best moet doen of dat ze zich niet zo moet aanstellen. Waarschijnlijk zou je haar geruststellen, vertellen dat ze fouten mag maken en dat ze niet verantwoordelijk is voor alles wat er rondom haar gebeurt.

Dat zijn precies de dingen die we onszelf als volwassene nog altijd moeilijk kunnen toestaan.

Probeer die oefening dus zelf eens. Schrijf een brief aan het kind dat je ooit was en vertel wat je ondertussen geleerd hebt over jezelf, over andere mensen en over het leven.

Wanneer je klaar bent, lees je die brief dan nog eens rustig door. Niet alleen als een boodschap aan dat kind van vroeger, maar ook als een boodschap aan de persoon die je vandaag bent.

Want hoeveel van de goede raad die je aan je jongere zelf zou geven, volg je vandaag eigenlijk zelf al op?

Misschien is dat wel de belangrijkste vraag. 😉